Onaylı cihaz insan beynine yerleştirildi, düşünce robotik hareket sağladı
Neuracle adlı Çinli şirketin geliştirdiği NEO isimli beyin-bilgisayar arayüzü, sağlık otoritelerinden mart ayında aldığı ticari kullanım onayının ardından ilk kez bir hastanın beynine yerleştirildi. Cihaz, madeni para büyüklüğünde ve üzerinde sekiz elektrot taşıyor. Ameliyat edilen hasta, omurilik yaralanması nedeniyle yaklaşık 10 yıldır elini hareket ettiremiyordu.
NEO, beynin hareket ve duyulardan sorumlu yüzeyine yerleştirilen elektrotları aracılığıyla, hastanın hareket etme niyetiyle ürettiği elektriksel sinyalleri kaydediyor. Bu sinyaller bilgisayara gönderildikten sonra işleniyor ve hastanın taktığı metal destekli robotik eldiveni kontrol edecek komutlara dönüştürülüyor. Sonuç olarak hasta; elini fiziksel olarak oynatma gereği duymadan, sadece hareket etmeyi düşündüğünde robotik el hareketleri gerçekleştirilebiliyor.
"NEO, hastanın elini gerçekten oynatmasına gerek kalmadan hareket etme niyetini algılıyor."
Bu gelişme, NEO’yu ulusal düzenleyici kurum tarafından ticari kullanımına izin verilen ilk cerrahi beyin-bilgisayar arayüzü konumuna taşıdı. Haberde verilen bilgiler, cihazın Çin’de ticarileştirilmesinin beyin arayüzleri alanında küresel yarışa yeni bir ivme kazandırdığına işaret ediyor. Özellikle Elon Musk’ın Neuralink projesiyle kıyaslandığında, Neuralink’in insan deneylerine başlamış olmasıyla birlikte ABD’de ticari onay henüz alınabilmiş değil.
- Cihazın fiziksel özellikleri: Madeni para büyüklüğünde, 8 elektrot taşımakta.
- Kullanım amacı: Omurilik yaralanması gibi motor kontrol kaybı yaşayan hastalarda düşünce ile robotik destekli hareket sağlamak.
- Düzenleyici durum: Çin sağlık otoritelerinden mart ayında ticari kullanım onayı alınmış bulunuyor.
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Cihaz | NEO |
| Elektrot sayısı | 8 |
| Onay zamanı | Mart (Çin sağlık otoriteleri) |
| Hastanın durumu | Yaklaşık 10 yıldır elini hareket ettiremeyen hasta |
Teknolojik açıdan bu tür sistemlerin temel bileşenleri; beyin yüzeyinden alınan düşük genlikli elektrik sinyallerinin kaydedilmesi, söz konusu sinyallerin gürültüden ayrıştırılması ve sınıflandırılarak anlamlı komutlara dönüştürülmesidir. NEO’nun sunduğu performans ve güvenlik profiliyle ilgili detaylı veri kamuoyuna tam olarak açıklanmış değil; kaynak haber, cihazın kaydettiği sinyallerin bilgisayara aktarıldığını ve robotik eldivenle eşleştirildiğini bildiriyor. Bu nedenle cihazın uzun vadeli stabilitesi, enfeksiyon riski, biyouyumluluk ve sinyal ayırt ediciliği gibi konuların bilimsel değerlendirmesi ilerleyen çalışmalarla netleşecek.
Küresel bağlamda China’nın beyin-bilgisayar arayüzleri, yapay zeka, kuantum teknolojileri ve robotik gibi alanlara stratejik yatırım yaptığı biliniyor. NEO’nun ticarileşmesi, bu stratejinin somut bir örneğini oluşturuyor ve teknoloji rekabetini hızlandırma potansiyeline sahip. Klinik uygulamada ise bu tür cihazların geniş çaplı kullanımı için yürütülecek çok merkezli çalışmalar, düzenleyici izleme ve şeffaf güvenlik raporlaması kritik olacak.
Sonuç olarak NEO’nun insana yerleştirilip düşünceyle robotik el hareketi üretmesi, beyin-bilgisayar arayüzleri alanında bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir; ancak etkili ve güvenli bir ticarileşme sürecinin takip edilmesi, hem hasta güvenliği hem de etik/sosyopolitik tartışmalar açısından belirleyici olacak.
Tolga Kaya / CNN Urfa — Teknoloji Muhabiri
