Iğdır üreticisi sezonda büyük kayıp yaşıyor
Iğdır’da bu yıl kayısı hasadı beklenen seviyede gerçekleşmiyor. Melekli beldesi ile Karakoyunlu ve Aralık ilçeleri başta olmak üzere bazı bölgelerde ağaçlardaki ürün oranları yüzde 3 seviyelerine kadar düşerken, ova köyleri ile Tuzluca’da üretimin yaklaşık yüzde 40 civarında kaldığı bildiriliyor. Yerel üreticilerle Tarım İl Müdürlüğü ortaklığıyla hazırlanan rapora göre 15 Nisan’daki zirai don ve fırtına, Iğdır kayısısında ciddi hasara yol açtı.
İl genelinde normal yıllarda 40-50 bin ton arasında seyreden kayısı rekoltesinde bu yıl ciddi bir daralma olduğu, rekoltenin yüzde 20’nin altına gerilediği aktarılıyor. Iğdır Ziraat Odası Başkanının raporuna göre çiftçilerin toplam zararının yaklaşık 40 milyon dolar düzeyinde olduğu belirtiliyor. Üretim merkezlerinde hasat işçileri ağaçlardan çıkan sınırlı ürünü titizlikle topluyor.
Üreticilerin ve tarım işçilerinin durumu
Bazı üreticilerde yaşanan kayıp örnekleri sahadaki boyutu gösteriyor. Kasımcan köyünden bildirilen bir üretici örneğinde, daha önceki yıllarda yılda ortalama 120 ton ürün elde edilen bahçede bu yıl ürünün neredeyse yok denecek düzeye indiği, hasadın yıllık verimin çok altında kaldığı ifade edildi. Üreticiler, hem verim hem de kalite kaybı nedeniyle gelirlerinde ciddi düşüş bekliyor; aynı zamanda işçilik ve üretim maliyetlerindeki artışlar yükü daha da ağırlaştırıyor.
- Etki alanı: Melekli, Karakoyunlu, Aralık, ova köyleri ve Tuzluca
- Rekolte kaybı: Genel olarak yüzde 80’e varan kayıp; bazı yerlerde verim yüzde 3’e kadar düştü
- Öngörülen ekonomik zarar: Yaklaşık 40 milyon dolar
“Normal yıllarda Iğdır'da 40-50 bin ton kayısı üretilirken, bu yıl rekolte yüzde 20'nin altına düştü. Iğdır çiftçisinin yaklaşık 40 milyon dolar zararı bulunuyor.” — Iğdır Ziraat Odası Başkanı
Kurumsal adımlar ve beklenen destek
Iğdır Valiliği ve Tarım İl Müdürlüğü ortak raporunu Cumhurbaşkanlığı Afet Fonu’na sundu. Yerel yetkililer, üretimin sürdürülebilmesi ve çiftçilerin ayakta kalabilmesi için devlet desteği beklendiğini vurguluyor. Bu başvuru sonrasında yapılacak inceleme ve verilecek desteklerin kapsamı, ekonomik kaybın telafisinde belirleyici olacak.
Yetkililerin önceliği; hasarın tespiti, üretici bazlı zarar hesabı, cidari süreçlerin tamamlanması ve kısa vadede çiftçilerin nakit ihtiyaçlarının karşılanması yönünde. Orta ve uzun vadede ise bağ bozumunda kaliteyi korumaya yönelik tarımsal destekler, sigorta uygulamalarının güçlendirilmesi ve iklim riskine karşı önleyici tedbirlerin yaygınlaştırılması gündeme gelebilir.
Yerel ekonomi ve kırsal yaşam üzerindeki sonuçlar
Kayısı Iğdır’da sadece tarımsal üretim değil; mevsimlik işgücü, komşu illere yapılan sevkiyatlar ve yerel ticaret açısından da önemli bir gelir kaynağı. Bu yılki düşüş, mevsimlik işçi talebini azaltacak, kasalara giren ürün miktarını kıstığı için aracılık ve komisyon gelirlerini sınırlayacak. Ziraat Odası ve üreticiler, acil kaynak aktarımı ve destek mekanizmalarının devreye alınmasını istiyor.
| Kalem | Normal | Bu yıl |
|---|---|---|
| Yıllık rekolte (ton) | 40.000–50.000 | < %20 düzeyinde (genel) |
| Öngörülen zarar | — | ~40 milyon dolar |
İlgili kurumların ve üretici örgütlerinin çalışmaları ile yapılacak değerlendirmeler, önümüzdeki günlerde çiftçilerin alacağı destek ve uygulama detaylarını belirleyecek. Hasar tespitlerinin tamamlanması ve başvuruların değerlendirilmesi sürecinde üreticilerin belgelerini ve tarımsal kayıtlarını güncel tutmaları, taleplerin hızlandırılması için önemli olacak.
Haberin etkileri yerelde: Gelir kaybı yaşayan ailelerde ekonomik baskı, azalan iş imkânı ve sonraki üretim sezonları için yatırımlarda gecikme riski yaratıyor. Yetkililer, raporların merkezdeki değerlendirmesinin ardından kısa süre içinde somut destek adımları beklenildiğini belirtiyor.
