Don Iğdır kayısısında hasadı vurdu, üretimde sert düşüş
Doğu Anadolu'nun mikroklima ovasında yetişen ve ilin ekonomik kimliğinde önemli yeri bulunan Iğdır kayısısı, Nisan ayındaki soğuk hava dalgasının hedefi oldu. İlimizde çiçeklenme dönemine denk gelen 13-16 Nisan tarihli zirai don nedeniyle birçok bahçede ürün tutumu olumsuz etkilendi. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri saha çalışmaları sonucu rekoltenin geçen yılki 40 bin ton seviyesinden bu yıl 8-10 bin tona gerileyeceğini bildiriyor.
Tarım yetkilileri ve üreticiler üzerinde yapılan ön incelemeler, rekoltedeki daralmanın il genelinde ortalama yüzde 70 civarında olduğunu ortaya koydu. Bu durum, doğrudan üretici gelirlerini tehdit etmekle kalmıyor; bölgedeki istihdam, tedarik zinciri ve iç piyasa ile ihracat bağlantılarına da yansıyacak.
"Geçtiğimiz yıl yaklaşık 40 bin ton kayısı üretimi gerçekleştirilmişti. Bu yıl ise yaşanan zirai don nedeniyle yaklaşık 8 bin tonluk bir rekolte bekliyoruz. İl genelinde ortalama yüzde 70 seviyesinde ürün kaybı söz konusu."
Üreticiler ve bölge ekonomisine etkileri
Kayısı, Iğdır'da yalnızca tarımsal üretim değil, meyve işleme ve mevsimlik istihdam açısından da önemli bir gelir kaynağı. Bu yılki rekolte daralması şu somut etkileri doğurabilir:
- Çiftçi gelirlerinin azalması ve üretim maliyetlerinin karşılanmasında zorlanma,
- Rekabetçi pazarlarda Iğdır kayısısının arzında daralma, iç piyasa fiyatlarında dalgalanma veya ihracat hacminde düşüş,
- İlgili tarımsal yan sanayi (kurutma, paketleme, lojistik) üzerinde ekonomik baskı.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, meteorolojik veriler ve saha incelemelerini temel alarak hızlı hasar tespiti çalışmalarını tamamladı. Yetkililer, üreticilere zarar tespiti ve sigorta başvuruları konusunda bilgi aktarımını sürdürüyor.
Sigorta ve önleyici tedbirlerin önemi
Tarım sigortası uygulamaları (TARSİM) yetkililer tarafından tekrar vurgulanıyor. Müdürlüğün açıklamasına göre, don gibi doğal afetlere karşı tarım sigortası üreticilerin mağduriyetini azaltan temel araçlardan biri. Yetkililer ayrıca; erken uyarı sistemlerinin takip edilmesi, don riskine karşı serin dönemde koruyucu uygulamalara hazırlıklı olunması ve bahçe yönetimi tekniklerinin gözden geçirilmesini öneriyor.
| Yıl | Rekolte (ton) |
|---|---|
| Geçen yıl | ~40.000 |
| Bu yıl (beklenen) | 8.000 - 10.000 |
Yetkililer ve üreticiler, kısa vadede kaybı telafi edecek büyüklükte bir müdahalenin mümkün olmadığını, ancak tazminat, sigorta talepleri ve gelecek sezon için alınacak önlemlerle zararların kısmen hafifletilebileceğini belirtiyor. Bölgedeki çiftçiler, hasar tespit prosedürleri, TARSİM başvuruları ve destek paketleri hakkında İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile iletişimde kalmaları konusunda bilgilendirildi.
İlimizin simgesi haline gelmiş kayısı üretimindeki bu daralma, yalnızca tarımsal üretim verilerini değil, yerel ekonominin kısa dönemli dinamiklerini de etkileyecek. Üreticiler önümüzdeki sezon için koruyucu tarım uygulamalarına ve sigorta kapsamına öncelik vermeyi planlıyor.
