Santralin faaliyeti ve yerel tepkiler
Şırnak’ın Silopi ilçesinde faaliyet gösteren asfaltit yakıtlı termik santralin yol açtığı iddia edilen çevresel ve sağlık sorunları, ilçede tartışma konusu olmaya devam ediyor. Eski Silopi Belediye Başkanı Süleyman Şavluk, santralin 2003’te başlayan süreçle kurulduğunu, ilk ünitenin 2009’da, diğer ünitelerin ise 2015’te devreye girdiğini ve tesisin toplam 405 MW kapasiteye ulaştığını hatırlattı.
Şavluk, bacalardan yayılan duman, kül ve partiküllerin hava, su ve toprağı etkilediğini, bunun sonucunda meyve ağaçlarında kuruma ve verim düşüşü gözlendiğini belirtti. Hayvancılık alanında hastalık artışı, süt ve et veriminde düşüş ile doğurganlık oranlarında gerileme olduğunu ifade etti.
Topografyanın etkisi ve yayılan kirleticiler
İlçenin vadi ve çanak biçimli topoğrafyası ile yerel rüzgâr rejiminin, salınan partiküllerin bölge üzerinde askıda kalmasına yol açtığı kaydedildi. Asfaltit yakıtının yanması sonucu oluşan ağır partiküllerin sadece santral yakınını değil, rüzgâr koridoru üzerinde yer alan köyleri ve tarım arazilerini de etkilediği ileri sürüldü. Bu durumun yerel üretim ve halk sağlığı üzerinde geniş etkileri olabileceği vurgulandı.
Hukuki süreç, idari tutum ve tehdit iddiası
Şavluk, santralin kuruluş sürecinde yerel yönetimlerin, sivil toplumun ve halkın itirazlarının dikkate alınmadığını, kararların 'tepeden inme' alındığını ifade etti. Ayrıca santrali gündeme getirdiği dönemde kendisine yönelik baskı ve tehdit iddiaları olduğunu söyledi. Bu iddialardan birini şöyle aktardı:
"ölüm tehditleri aldım"
Bununla birlikte, Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumların bölgedeki hastalık verilerini şeffaf şekilde paylaşmadığı eleştirildi; resmi verilerle iddiaların karşılaştırılması gerektiği belirtildi.
Yerel sonuçlar ve beklentiler
İddialar doğruysa, tarım ve hayvancılıkla geçinen ailelerin gelirleri ve yöresel gıda güvenliği olumsuz etkilenebilir. Solunum yolu hastalıklarında gözlenebilecek artış ise sağlık hizmetleri talebini yükseltebilir. Bu durumda yerel yönetimler, sağlık kuruluşları ve çevre denetim birimlerinin şeffaf veri paylaşımı, izleme ve gerektiğinde hukuki adımların atılması önem kazanıyor.
- Santralin kuruluş ve işletme yılları ile kapasite: 2003, 2009, 2015, 405 MW
- İddia edilen etkiler: hava, su ve toprak kirliliği; tarım ve hayvancılıkta verim düşüşü
- Talep: ulusal ekoloji örgütleri ve kurumlardan şeffaflık ve ortak mücadele çağrısı
| Konusu | Kaydedilen iddia |
|---|---|
| Çevresel etki | Meyve ağaçlarında kuruma, toprak ve su kirliliği |
| Sağlık | Kanser, KOAH ve astımda artış iddiası |
Yerel halkın günlük yaşamını doğrudan etkileyebilecek bu tür iddiaların aydınlatılması için bağımsız ölçümlerin yayınlanması, ilgili kurumların şeffaf veri açıklaması ve yerel paydaşlarla diyalog kanallarının açık tutulması gerektiği belirtiliyor.
