Yeni listeyle izleme ve bildirim çerçevesinde kapsamlı güncelleme
Sağlık Bakanlığı, 1965/QD-BYT sayılı karar uyarınca yayınladığı düzenlemeyle bulaşıcı hastalıkların resmî listesini yeniledi ve değişiklikleri 1 Temmuz tarihinden itibaren yürürlüğe koydu. Kararda, özellikle çok hızlı yayılma potansiyeli taşıyan ve/veya yüksek ölüm oranına sahip hastalıkların yer aldığı A Grubu ile risk ve yayılma özellikleri yeniden tanımlanan B Grubu için yeni sınıflandırmalar yapıldı.
Revizyonun amacı, mevcut epidemiyolojik durumu dikkate alarak salgınların erken tespiti, izlenmesi ve kontrolü için tek tip bir hukuki zemin sağlamaktır. Kararda bazı hastalık adlarının etkenlerine göre standardize edildiği, bazı hastalıkların kategoriler arası taşındığı ve yeni etkenlerin listeye eklendiği belirtildi.
| Örnek: A Grubu | Örnek: B Grubu (seçmeler) |
|---|---|
| Çocuk felci, veba, Ebola, Nipah, influenza A(H5N1), influenza A(H7N9), MERS-CoV | Covid-19, maymun çiçeği (Mpox), Hantavirüs, Japon ensefaliti, trahom, difteri, tüberküloz |
Yeni düzenlemede A Grubunda, etkeni henüz tam olarak tanımlanamayan ya da hızla yayılan, ağır seyredebilen 15 hastalık yer alıyor. Eski listeye göre influenza A(H7N9) ve MERS-CoV gibi etkenler A Grubu'na eklendi ve Ebola, Lassa, Marburg gibi virüs hastalıklarının isimlendirmeleri etken bazlı olarak standartlaştırıldı.
- Kararın temel hedefi, izleme ve raporlama süreçlerinde birlik sağlamak.
- Bir kısım hastalıkların isim ve sınıflandırma değişiklikleri uygulamada netlik getirmeyi amaçlıyor.
- Artan veya yeni ortaya çıkan hastalıklar B Grubu'na eklenerek gözetim kapsamı genişletildi.
Yetkililer, salgın yönetimi açısından bu tür sınıflandırma güncellemelerinin laboratuvar kapasitesi, saha gözetimi ve sağlık personelinin bildirim yükümlülükleriyle paralel yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. Liste değişiklikleri, sağlık kurumlarının alarm eşiğini, örnek gönderme prosedürlerini ve bildirim sürelerini doğrudan etkileyebilir; dolayısıyla uygulama safhasında yerel sağlık birimlerinin yönlendirilmesi kritik rol oynayacak.
Uygulama kararında yer alan hükümlere göre, A ve B grubu ayrımı sadece hastalığın doğasını değil, aynı zamanda hangi hallerde derhal bildirim ve önlem alınması gerektiğini de belirliyor. Bu nedenle sağlık kuruluşları ile saha ekipleri yeni düzenlemeyi detaylı şekilde incelemeli ve bildirim zincirlerini güncellemelidir.
Kararın yayınlanması, hem ulusal düzeyde salgın gözetimi mekanizmalarının güçlendirilmesi hem de uluslararası bildirim yükümlülüklerinin uyumlaştırılması bakımından adım olarak değerlendiriliyor. Ancak uygulamada yaşanabilecek tereddütler ve yerel uygulama farklılıkları, düzenlemenin etkisini sınırlayabileceği için eğitim, rehberlik ve lojistik desteğin eş zamanlı verilmesi gerekecek.
